سهام جایزه چیست و عوامل مؤثر در انتخاب سهام جايزه کدامند؟

افزایش سرمایه رویداد مهم و خوشایندی برای سهامداران می باشد و بعضی از شرکت‌ها به‌جاى اینکه سود را به صورت پول نقد به سهامداران خود پرداخت کنند سود سهمى يا سهام جايزه به سهامداران خود مى‌دهند. سهام جایزه یا افزایش سرمایه از محل سود انباشته یا مازاد تجدید ارزیابی دارائی ها به دارندگان سهام در زمان مجمع تعلق میگیرد.

درباره تجدید ارزیابی دارایی ها بیشتر بدانید.

سهام جایزه در بورس چیست؟

برخى از شرکت‌ها سياست تقسيم سودشان به‌گونه‌اى است که به‌جاى پرداخت وجه نقد به عنوان سود سهام، اقدام به توزيع سهام جايزه مى‌کنند. توجه داشته باشید سهامدارانى که اين سهام را دريافت مى‌کنند نبايد هيچ نوع وجهى بپردازند.

بطور مثال ممکن است يک شرکت به سهامداران خود اعلام نماید که در پايان يک سال مالى به صاحبان سهام عادى 20 درصد سهام جايزه بدهد. یعنی شرکت مورد نظر قصد دارد به هر شخص که 4 سهم عادى دارد به‌جاى سود سالانه يک سهم جديد پرداخت کند.

شرکت ها چرا سهام جایزه می دهند؟

ممکن است شرکت ها بنابر دلایل مختلفی تعدادی سهام پاداش به سهامداران خود اهدا کنند. یکی از دلایلی که شرکت تصمیم به توزیع سهام جایزه به سهامداران می کند سرمایه گذاری درآمدهای ناپایدار و بازسازی ذخایر شرکت میباشد.

از دلایل دیگری که شرکت تصمیم به توزیع سهام جایزه به سهامداران می کند این موضوع است که وقتی یک شرکت پول کمتری داشته باشد، امکان دارد سهام جایزه را بدهد تا سهامداران بتوانند سهام خود را برای پول بفروشند.

دلیل سومی که شرکت تصمیم به توزیع سهام جایزه به سهامداران می کند این است که شرکت ها می توانند با پرداخت اوراق بهادار سهام به سهامداران، قیمت سهام را کاهش دهند و به این روش سرمایه گذاران جدید را برای خرید سهام تشویق می کنند.

چگونگی حسابدارى سهام جايزه

نحوه ثبت و حسابدارى سهام جايزه به این صورت است که حسابدار مبلغ خاصی معادل ارزش بازار سهام جايزه از حساب سود انباشته شرکت کم و مبلغ کم شده را به حساب سرمايه و صرف سهام منظور مى‌کند.

مشخصا در این صورت تعداد سهام عادى در دست مردم افزايش خواهد یافت اما ارزش ويژه اين سهام عادى تغيير نخواهد کرد.

مثال برای چگونگی حسابدارى سهام جايزه :

در جدول زیر ثبت سهام جايزه به ميزان ۲۰ درصد در شرکت آلفا نمایش داده شده است.

تعداد 500.000 سهم عادى اين شرکت در دست سهامداران است. شرکت 100.000 سهم جديد منتشر مى‌کند.

100.000=(0.02 × 500.000)

حساب حقوق صاحبان سهام
	سهام عادى (ارزش اسمى 1000 ريال)
				500.000 سهم منتشر شده است			500.000
	صرف سهام						4.500.000
	سود انباشته						7.000.000
	جمع						12.000.000
	حقوق صاحبان سهام پس از پرداخت 20 درصد سهام جايزه
	سهام عادى (ارزش اسمى 1000 ريال)
				600.000 سهم منتشر شده است			600.000 ريال
	صرف سهام						6.900.000
	سود انباشته						4.500.000
	جمع						12.000.000

در صورتی که ارزش بازار هر سهم عادى 25.000 ريال باشد، باید مبلغ 2.500 ميليون ريال از حساب سود انباشته کم و به روش زير به حساب سرمايه و صرف سهام منظور کرد.

به حساب سهام عادي: (۱۰۰،۰۰۰)(۱،۰۰۰ ريال)	۱۰۰،۰۰۰،۰۰۰
به حساب صرف سهام: (۱۰۰،۰۰۰)(۲۴،۰۰۰ ريال)	۲،۴۰۰،۰۰۰،۰۰۰
کل مبلغى که بايد از حساب سود انباشته کم شود.	۲،۵۰۰،۰۰۰،۰۰۰

عوامل مؤثر در انتخاب سهام جايزه و تجزيه سهام

1- توزیع سهام جايزه بر کل دارائى‌ها، کل بدهى‌ها و حقوق صاحبان سهام تأثيرى ندارد اما باعث تغيير ترکيب حساب‌هاى حقوق صاحبان سهام خواهدشد.

*توزیع سهام جایزه تجزيه سهام حساب‌هاى درج شده در ترازنامه را تغيير نمیدهد، فقط ارزش اسمى سهام عادى کم می شود.

درباره صورت های مالی و ویژگی های مختلف آنها بیشتر بخوانید.

2- سهام جايزه و تجزيه سهام خود به خود ثروت سهامداران را نمیتواند تغيير دهند. قيمت بازار سهام عادى و ميزان سود هر سهم متناسب با مقدار سهام جديد کم میشود، ولى درصد مالکيت سهامداران ثابت می ماند.

3- سهامى که به‌صورت جايزه يا بر اثر تجزيه سهام به صاحبان سهام شرکت توزیع میگردد مشمول ماليات نمی شود. اين موضوع با اين واقعيت که توزیع سهام جايزه يا تجزيه سهم باعث افزايش ثروت سهامداران نخواهد شد منافات ندارد.

4- سياست تقسيم سود بعضی از شرکت‌ها اینگونه است که هم سهام جايزه توزیع کنند و هم مقدارى از سود سالانه شرکت را به‌صورت نقد پرداخت کنند.

درباره شرایط و چگونگی دریافت سود نقدی سالیانه شرکت ها بیشتر بخوانید

افزایش سرمایه از محل سود انباشته و توزیع سهام جایزه

قسمتی از سود سالیانه شرکت‌ها که در سالهای گذاشته در بین سهامداران تقسیم نشده است در حساب سود انباشته آن‌ها ذخیره خواهد شد. سود انباشته به منظور جبران مخارج مورد نیاز برای سرمایه‌گذاری‌های جدید و سایر عملیات شرکت استفاده می شود و جریان نقدینگی جدیدی عملاً به شرکت وارد نمی شود.

چون در این حالت سهامداران هزینه ای را برای خرید اوراق جدید منتشر شده پرداخت نمی‌کنند، به سهام تعلق گرفته به سهامداران سهام جایزه می‌گویند.

اما سهام جایزه به چه کسانی تعلق می گیرد؟ سهام جایزه به کلیه سهامداران تعلق میگیرد و سهامداران بدون اینکه هزینه ای پرداخت کنند، مالک سهام جایزه می شوند به صورتی که میزان مالکیت سهامداران بعد از افزایش سرمایه از محل سود انباشته تغییری نخواهد کرد.

توجه فرمایید منظور از اینکه مالکیت سهامداران بعد از افزایش سرمایه از محل سود انباشته تغییری نخواهد کرد این است که تغییری در دارایی های سهامداران رخ نمی دهد: یعنی پس از افزایش سرمایه که تعداد سهام افراد زیاد شد، قیمت جدید سهام به گونه ای تغییر می‌کند که دارایی سهامداران تغییری نکند اما تعداد سهام آنها افزایش یابد.

سهام جایزه کی به پرتفوی اضافه میشود؟

نحوه اضافه شدن سهام جایزه در پرتفو اینگونه است که اگر این افزایش سرمایه کمتر از ۱۰۰ درصد باشد، حدود دو هفته طول خواهد کشید تا در پرتفو قرار گیرد و در صورتی که بیشتر از ۱۰۰ درصد باشد، قرارگیری آن در پرتفو بیش از دو ماه به طول می­‌انجامد.

نماد هر شرکت چند روز قبل از افزایش سرمایه بسته میشود؟

نماد هر شرکت برای افزایش سرمایه به این شیوه ۴۸ ساعت پیش از برگزاری مجامع متوقف شده و پس از انتشار گزارش مجمع در codal.ir، نماد مزبور مجاز به فعالیت در سامانه tsetmc می‌شود.

در افزایش سرمایه از تجدید ارزیابی دارایی ها شرکت کنیم؟

اگر سهامدار بلند مدتی هستید، شرکت در برنامه افزایش سرمایه شرکت ها از تجدید ارزیابی دارایی ها که منجر به اعطای سهام جایزه می شود را توصیه می کنیم.

نحوه دریافت سهام جایزه

نحوه دریافت سهام جایزه به این صورت است که معمولا ۲ ماه پس از ثبت آگهی افزایش سرمایه، سهام جایزه به پرتفو سهامداران بصورت رایگان اضافه و قابل معامله خواهد شد.

در صورتیکه این مدت زمان گذشت و سهام جایزه به پرتفوی شما اضافه نشد با کارگزاری خود تماس حاصل نمایید.

درباره انواع روش های افزایش سرمایه بیشتر بخوانید.

نکات مربوط به سهام جایزه

چگونه سهام جایزه را دریافت کنیم؟ نحوه فروش سهام جایزه چگونه است؟ زمان فروش سهام جایزه کی می باشد؟ این سوالات سوالاتی میباشد که ذهن خیلی از افراد را درباره سهام جایزه درگیر کرده.

1. اگر در زمان برگزاری مجمع در خصوص افزایش سرمایه، شما سهام شرکت رو داشته باشید به عنوان سهامدار شناخته خواهید شد و افزایش سرمایه و سهام جایزه به شما تعلق می گیرد.
2. بعد از افزایش سرمایه، برای ثبت سهام جدید مدت زمانی طول می‌کشد. در این زمان می‌توانید سهام قبلی را بفروشید.
3. زمان اضافه شدن سهام جایزه به پرتفوی و زمان فروش سهام جایزه: سهام جایزه برای ثبت شدن به صورت میانگین ۳ الی ۴ ماه زمان نیاز دارد، شما بعد از این مدت، میتوانید آن را به فروش برسانید.
4. سهام جایزه یا افزایش سرمایه از محل سود انباشته یا مازاد تجدید ارزیابی دارائی ها به دارندگان سهام در زمان مجمع تعلق میگیرد.
5. افزایش سرمایه های بالای ۱۰۰% باید قبل از بازگشایی نماد به ثبت برسد و قابلیت معامله شود. و در صورتیکه در حدود قیمت تئوریک بازگشایی شود ضرری را برای کسی به همراه نخواد داشت.