پس از ۲۲ سال استفاده از حجم مبنا بهعنوان ابزاری برای کنترل نوسانات در بازار سرمایه ایران، سازمان بورس و اوراق بهادار تصمیم گرفت از اول دیماه ۱۴۰۴، حجم مبنا را برای تمام نمادهای بورسی و فرابورسی به «یک سهم» کاهش دهد. تغییر حجم مبنا به یک، که بهعنوان یک تغییر بزرگ و تاریخی در بازار سرمایه ایران مطرح میشود، بهطور چشمگیری میتواند بر نحوه عملکرد بازار، نقدشوندگی و اعتماد سرمایهگذاران تاثیر بگذارد.
حذف حجم مبنا چرا اهمیت دارد؟
حجم مبنا بهعنوان یک ابزار دستوری، برای نخستین بار در سال ۱۳۸۲ بهمنظور کنترل نوسانات و جلوگیری از دستکاری قیمتها در بازار بورس ایران معرفی شد. این ابزار بهویژه در بازارهای کمعمق و فاقد نظارت هوشمند اهمیت داشت. با گذشت زمان و توسعه بازار و ابزارهای نظارتی، حجم مبنا بهعنوان یک مانع برای نقدشوندگی، ایجاد صفهای خرید و فروش و منع ورود پولهای جدید به بازار مطرح شده بود.
نظر ۱۳ کارشناس درباره حذف حجم مبنا
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند که حذف حجم مبنا میتواند تغییرات مثبتی در بازار ایجاد کند. در ادامه، نظرات تعدادی از آنها را در اینباره میخوانید:
۱. محمدحسین عسگری – مدیرعامل سبدگردان جامجم
وی معتقد است که حجم مبنا در بازارهای بزرگ و توسعهیافته کارایی خود را از دست داده است و حذف این ابزار باعث میشود قیمتها سریعتر به تعادل برسند و صفهای خرید و فروش تخلیه شوند.
۲. محمد بختیار نصرآبادی – مدیرعامل کارگزاری مبین سرمایه
نصرآبادی حذف حجم مبنا را عاملی برای ورود سرمایهگذاران جدید و خروج بهموقع سهامداران فعلی میداند و معتقد است که این تصمیم میتواند اعتماد بازار را بازسازی کند.
۳. همایون دارابی – مدیرعامل سبدگردان داریوش
وی این تغییر را نقطه عطفی در اصلاح ساختار بازار سرمایه میداند که صفنشینیهای مزمن را کاهش میدهد و قیمتها را مستقیماً به عرضه و تقاضای واقعی متصل میکند.
۴. پیام الیاس کردی – کارشناس بازار سرمایه
کردی از حذف حجم مبنا بهعنوان اقدامی مثبت یاد کرده و بر این باور است که آزادسازی تصمیمات بازار باعث جذب بیشتر سرمایهگذاران خواهد شد و بورس جذابتر خواهد شد.
۵. محمد پورتدین – مدیر معاملات کارگزاری دنیای خبره
وی معتقد است که این تغییر میتواند به افزایش عمق، پویایی و کارایی بازار در میانمدت و بلندمدت کمک کند.
۶. کامل ابراهیمیان – کارشناس بازار سرمایه
ابراهیمیان حذف حجم مبنا را عاملی برای ایجاد قیمتگذاری منصفانهتر در بازار سهام میداند و بر این باور است که بورس ایران در رقابت با سایر بازارها جذابتر خواهد شد.
۷. حسین خزلی – پیشکسوت بازار سرمایه
خزلی این تصمیم را شجاعانه و تاریخی میداند و معتقد است که با وجود سامانههای نظارتی پیشرفته، ادامه حیات حجم مبنا دیگر توجیهی ندارد.
۸. ابوالفضل شهرآبادی – مدیرعامل سبدگردان داریک پارس
شهرآبادی حذف حجم مبنا را بهعنوان عاملی برای افزایش نقدشوندگی و کاهش صفهای خرید و فروش میداند و معتقد است که این اقدام باعث تطابق بورس ایران با بازارهای جهانی میشود.
۹. علی جبلعاملی – قائممقام گروه مالی کارآمد
وی حذف حجم مبنا را بهعنوان گامی در راستای از بین بردن یکی از قدیمیترین مداخلات دستوری در بازار سرمایه ارزیابی میکند و بر این باور است که این تصمیم گردش نقدینگی را در نمادهای کمتحرک تسهیل میکند.
۱۰. مونا حاجیعلیاصغر – کارشناس بازار سرمایه
وی این تصمیم را یکی از مهمترین اصلاحات ریزساختاری بورس ایران میداند و میگوید که این اقدام کارایی اطلاعاتی بازار را افزایش میدهد، ولی موفقیت آن به اصلاحات مکمل دیگر، همچون تقویت نظارت، وابسته است.
۱۱. مهدی رباطی – مدیرعامل کارگزاری اعتبار تابان
وی حذف حجم مبنا را گامی ضروری برای استانداردسازی بازار میداند و معتقد است که این اقدام سرعت واکنش بازار به اطلاعات را افزایش میدهد و رفتارهای غیرتحلیلی را کاهش میدهد.
۱۲. سیاوش وکیلی – کارشناس بازار سرمایه
وی معتقد است که در نمادهای بزرگتر، حذف حجم مبنا مشکلی ایجاد نمیکند، اما هشدار میدهد که در نمادهای کوچک باید نظارتها تقویت شود تا از نوسانات غیرواقعی جلوگیری شود.
۱۳. امیر وفایی – مدیرعامل کارگزاری توسعه معاملات کیان
وی این تصمیم را اثرگذار و مثبت ارزیابی میکند و بر این باور است که حذف حجم مبنا باعث میشود اصلاحها سریعتر و رشدها منطقیتر اتفاق بیفتند.
نتیجهگیری
حذف حجم مبنا از بورس ایران پس از ۲۲ سال استفاده، بهعنوان یک تغییر ساختاری در بازار سرمایه کشور ارزیابی میشود که میتواند به تسریع کشف قیمت، افزایش نقدشوندگی و بهبود اعتماد سرمایهگذاران کمک کند. این تصمیم ممکن است در کوتاهمدت نوسانات بیشتری ایجاد کند، اما در بلندمدت میتواند به یک بازار شفافتر و کاراتر منجر شود که به استانداردهای جهانی نزدیکتر است.
